Ngân hàng câu hỏi IMSO Science 2017

THỰC NGHIỆM: Sự co giật của cơ ếch

GIỚI THIỆU
Trong thập niên 1780, nhà sinh học Luigi Galvani quan sát một hiện tượng thú vị khi thí nghiệm trên ếch. Trong lúc cắt chân ếch, dao mổ bằng thép chạm vào móc đồng thau giữ chân ếch. Chân con ếch đã chết co giật!

Galvani thực hiện thêm thí nghiệm và tin rằng một sinh lực trong cơ ếch là nguồn gốc của “điện động vật”. Đồng nghiệp Alessandro Volta lặp lại được thí nghiệm nhưng hoài nghi giả thuyết này.

Những điều kiện nào trong cơ ếch đã chết gây ra quan sát trong phát hiện tình cờ của Galvani? Có phải do hai kim loại khác nhau? Do các chất có trong cơ? Hay do những chất chỉ có ở động vật?

Em sẽ thực hiện phiên bản đơn giản của thí nghiệm Galvani, dùng dụng cụ G thay cho cơ ếch.

MỤC ĐÍCH
Tìm hiểu các điều kiện cần để cơ ếch đã chết co giật. Em dùng dụng cụ G thay cho chân ếch.

DỤNG CỤ VÀ VẬT LIỆU
A. Mạch điện gồm pin 9 V, hai thanh đồng E1 và E2, công tắc và dụng cụ G. Các bộ phận được vẽ và ghi nhãn ở Hình 2.
B. Ba chất lỏng S1, S2, S3 trong các bình riêng.
C. Miếng chanh trong bình ghi S4.
D. Khăn giấy.

CÁCH TIẾN HÀNH
1. Lắp mạch như Hình 3, bảo đảm công tắc trên hộp pin ở vị trí OFF (tắt). CHÚ Ý: Mở nắp bình S1 cẩn thận để không làm đổ chất lỏng.
2. Xoay dụng cụ G sao cho kim la bàn màu trắng chỉ số 50 như Hình 4.
3. Chuyển công tắc trên hộp pin sang ON (bật).
4. Khi kim dừng chuyển động, quan sát và ghi số chỉ của G vào Bảng 1.
5. Quan sát và ghi vào Bảng 2 những gì xảy ra trong bình và trên các thanh đồng.
6. Lau khô các thanh đồng bằng khăn giấy được cấp.
7. Lặp lại các bước 1–4 với S2 rồi lau khô các thanh đồng.
8. Lặp lại các bước 1–4 với S3 rồi lau khô các thanh đồng.
9. Lắp mạch với miếng chanh như Hình 5, bảo đảm công tắc trên hộp pin ở vị trí OFF.
10. Lặp lại các bước 2–4 với miếng chanh.

PHẦN 1: KẾT QUẢ
Dựa vào quan sát, ghi các số chỉ cần thiết của G vào Bảng 1.

| Vật liệu | S1: Dung dịch muối | S2: Dung dịch đường | S3: Nước chanh | S4: Miếng chanh |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Số chỉ G khi công tắc ON / đơn vị | ____ | ____ | ____ | ____ |

[4 điểm]

Bảng 2

| Quan sát dung dịch S1 | Quan sát các thanh đồng |
| --- | --- |
| ____ | ____ |

[2 điểm]



Chú thích hình: Direction of muscle twitch: hướng cơ co giật. Figure 1: một cách bố trí nghiên cứu “điện động vật”.



Chú thích hình: Switch: công tắc; Copper rod: thanh đồng; Figure 2: Hình 2.



Chú thích hình: Copper rod: thanh đồng; S1: dung dịch S1; Figure 3: Hình 3.



Chú thích hình: Figure 4: Hình 4; ban đầu chỉnh kim trắng chỉ 50.



Chú thích hình: Lemon wedge: miếng chanh; Copper rod: thanh đồng; Switch: công tắc; Figure 5: Hình 5.

PHẦN 2: KẾT LUẬN
Mục đích thí nghiệm là tìm hiểu các điều kiện cần để cơ ếch đã chết co giật. Em đã dùng dụng cụ G thay cho chân ếch.
Dựa vào quan sát, những điều kiện nào cần để cơ ếch đã chết co giật? [2 điểm]



Chú thích hình: Copper rod: thanh đồng; mạch có pin, công tắc, G và dung dịch S1.

PHẦN 3: CÁC CÂU HỎI
1. Học sinh A thay dung dịch S1 trong Hình 3 bằng một kẹp giấy. Bạn thấy kim trắng lệch nhiều hơn so với khi dùng S1. Dựa vào quan sát này, nhận xét tính chất của kẹp giấy. [1 điểm]



Sơ đồ khái niệm do biên soạn; màu sắc và vị trí chỉ có tính minh họa, không phải kết quả quan sát.

PHẦN 3, CÂU 2
Tại sao cần lau khô thanh đồng ở bước 5? [1 điểm]

Lưu ý biên soạn: câu hỏi nguồn ghi bước 5; hướng dẫn lau khô thực tế nằm ở bước 6.



Sơ đồ khái niệm do biên soạn; màu sắc và vị trí chỉ có tính minh họa, không phải kết quả quan sát.

PHẦN 3, CÂU 3
S3 được lấy từ cùng quả chanh đã cắt ra miếng chanh. Hãy nêu một lý do cho sự khác nhau giữa quan sát của em với nước chanh và miếng chanh. [1 điểm]



Chú thích hình: Lemon wedge: miếng chanh; Copper rod: thanh đồng; Switch: công tắc.

PHẦN 3, CÂU 4
Nếu được cấp nước cất và dung dịch muối bão hòa hoàn toàn (chứa 360 g muối trên mỗi lít nước), cùng các vật liệu trong thí nghiệm trên, em sẽ xác định lượng muối trong S1 như thế nào? Liệt kê mọi bước em sẽ thực hiện. [4 điểm]

PHẦN 3, CÂU 5
Học sinh B thực hiện các bước thí nghiệm giống trên và thu được số chỉ cho ba dung dịch muối như sau:

| Nồng độ dung dịch muối (g/l) | Số chỉ G: lần 1 (đơn vị) | Lần 2 | Lần 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| 40 | 16 | 18 | 16 |
| 180 | 79 | 82 | 80 |
| 250 | 111 | 112 | 113 |

Trên lưới ở trang tiếp theo, vẽ đồ thị biểu diễn số chỉ G thay đổi theo nồng độ dung dịch muối. Thể hiện trên đồ thị cách em ước lượng nồng độ dung dịch muối S1. [6 điểm]

Nồng độ S1 ước lượng: __________ g/l



Chú thích hình: Lưới trống nguyên gốc để vẽ đồ thị; số chỉ S1 không được cung cấp.

PHẦN 3, CÂU 6
Em có dùng cùng đồ thị để ước lượng nồng độ muối trong S3 không? Vì sao? [1 điểm]

Hình dưới là mặt cắt dọc của một bông hoa. Xác định bộ phận nào là bao phấn và đầu nhụy.



Chú thích hình nguồn: Part = bộ phận; P, Q, R, S là các nhãn giữ nguyên.

Các nhà khoa học pháp y thu thập mẫu ở hiện trường để xác định thủ phạm. Họ cần lấy loại tế bào nào để có đủ 23 cặp nhiễm sắc thể?

Một quần thể gồm tất cả các sinh vật ____________________.

Chuỗi thức ăn thường có không quá bốn bậc dinh dưỡng vì ____________________.

Hình dưới cho cách phân loại linh trưởng. Có thể rút ra kết luận nào?



Chú thích hình nguồn: Ancestral primate = linh trưởng tổ tiên; lemurs, lorises and pottos = vượn cáo và các nhóm cu li; tarsiers = khỉ lùn tarsier; New/Old World monkeys = khỉ Tân/Cựu Thế giới; gibbons = vượn; orangutans = đười ươi; gorillas = khỉ đột; chimpanzees = tinh tinh; humans = người; millions of years ago = triệu năm trước; anthropoids = linh trưởng dạng người; hominoids/apes = nhóm vượn người.

Phát biểu nào sau đây về hô hấp là sai?

Hình cho cách sử dụng đất gần hồ. Hành động nào dễ làm hồ bị ngập tràn nhất?



Chú thích hình nguồn: Rain = mưa; forest = rừng; land for grazing cattle = đất chăn thả gia súc; land for growing crops = đất trồng trọt; lake = hồ; silt = bùn lắng.

Hình cho khu vực đang phát triển công nghiệp và nông nghiệp. Yếu tố nào dễ làm thực vật trong hồ tăng lên lúc đầu?



Chú thích hình nguồn: Factory = nhà máy; smoke containing sulfur dioxide = khói chứa sulfur dioxide; fertilisers, herbicides and pesticides applied to land = phân bón, thuốc diệt cỏ và thuốc trừ sâu bón/phun lên đất; trees being cut down to provide agricultural land = cây bị chặt lấy đất nông nghiệp; lake = hồ.

John tìm điều kiện làm kẹp giấy kim loại gỉ. Hình cho bố trí và kết quả. Hai bố trí nào chứng minh nước cần thiết để sắt gỉ?



Chú thích hình nguồn: Dry air = không khí khô; tap water = nước máy; boiled tap water = nước máy đun sôi; oil = dầu; paper-clip = kẹp giấy; rusts/not rusty after 1 week = gỉ/không gỉ sau 1 tuần; 15°C và 25°C giữ nguyên.

Hình dưới cho quả của cây P. Bản đồ nào thể hiện đúng cách cây P phát tán?





Chú thích hình nguồn: Light feathery structures = cấu trúc nhẹ dạng lông; seed = hạt; wind direction = chiều gió; river direction = chiều dòng sông; key = chú giải; mother plant = cây mẹ; daughter plant = cây con.

Warfarin là chất độc dùng kiểm soát chuột, ngăn đông máu. Một số chuột kháng warfarin và không bị ảnh hưởng. Đồ thị cho phần trăm chuột kháng trong khoảng bốn năm; năm 2 sử dụng lượng warfarin cao. Có thể suy ra điều nào?

A. Warfarin tạo ra chuột khỏe hơn ở năm 3 và 4.

B. Chuột phát triển tính kháng warfarin vào đầu năm 2.

C. Giống chuột, dùng warfarin sẽ tạo mức cao ở người.

D. Nếu dùng warfarin nhiều hơn vào đầu năm 2, 100% chuột có thể kháng vào đầu năm 3.



Chú thích hình nguồn: Percentage of resistant individuals = phần trăm cá thể kháng; Year = năm; start/end of warfarin = bắt đầu/kết thúc dùng warfarin.

Cơ thể cần máu đưa đủ oxygen đến các bộ phận. Một người mất nhiều máu trong tai nạn xe và bị sốc. Nhịp mạch và nhịp thở điển hình thay đổi tức thời ra sao?